مقایسه کولر گازی پرتابل و ایستاده

مقدمه

در این نوشتار از مجله دماپویا به این سوال می پردازیم که تفاوت کولر گازی پرتابل و ایستاده در چیست و این دو سری از سیستم های سرمایشی و گرمایشی را با هم مقایسه می کنیم. اگر شما هم قصد خرید یک دستگاه خنک کننده برای منزل یا محل کار خود را دارید و بین این دو مدل نمی توانید تصمیم بگیرید، با ما همراه باشید. شما برای مطبوع سازی هوای محیط کار یا منزل خود نیاز به سیستمی دارید که این دو سری از کولر گازی برای همین منظور طراحی می شوند. هر یک قابلیت ها و کاربردهای مشخص تری هم دارند. مثلا کولر گازی پرتابل را نمی توان در یک فروشگاه بسیار بزرگ استفاده کرد. حال با ما همراه باشید تا به این موضوع بپردازیم.

تفاوت کولر گازی پرتابل و ایستاده

برای بررسی این سوال که تفاوت های اساسی کولر گازی پرتابل و ایستاده در چه چیزی است، یک معرفی کلی از هر دستگاه می کنیم. مدل پرتابل برای مکان هایی با متراژ کم تا متوسط جوابگو است. طراحی آن به این شکل است که در زیر آن چرخ های متحرک تعبیه شده تا بتوان آن را در محیط به راحتی جابجا کرد. این مدل به صورت تک یونیتی می باشد و کمپرسور و کندانسور به همراه دیگر قطعات، در یک یونیت قرار دارند. با توجه به این قابلیت، کولر گازی پرتابل مناسب مکان هایی مانند کلاس ها، اتاق کار، مطب ها و غیره است. برای افرادی که مستاجر هستند و جابجایی دارند هم بهترین گزینه می باشد.

فرق اصلی کولر گازی ایستاده با پرتابل در این است که مدل ایستاده، مانند سری های دیواری دو یونیت دارد. یکی یونیت خارجی یا کندانسور و دیگری یونیت داخلی یا اواپراتور. بخش خارجی را در فضای باز مثل بالکن یا پشت بام نصب می کنند و یونیت داخلی هم درون فضا به صورت عمودی نصب می شود. این مدل بر خلاف سری پرتابل، قابل جابجایی نیست. اگر بخواهید جای آن را تغییر دهید، باید هزینه جابجایی و شارژ گاز را مجدد پرداخت کنید. فرق دیگر مدل ایستاده و دیواری این است که قدرت هوادهی کولر گازی ایستاده بسیار بالا بوده و برای لابی هتل ها، مساجد، فروشگاه های بزرگ و انواع سالن ها قابل استفاده است.

مقایسه مصرف برق کولر گازی پرتابل و ایستاده

شاید دغدغه‌ی شما این باشد که کولر گازی پرتابل بخرم یا ایستاده و برای این سوال مقایسه مصرف برق این دو دستگاه هم مهم باشد. این فاکتور روی قبض برق شما تاثیر خود را نشان می دهد و در این بخش به آن می پردازیم.

کولر گازی پرتابل: به دلیل کوچک بودن ابعاد و محدودیت فنی در طراحی کمپرسور، اکثر مدل ‌های پرتابل از نوع آنتالپی یا کمپرسور دوار معمولی هستند و به ندرت مجهز به اینورتر اند. این یعنی کمپرسور یا کاملاً روشن است یا کاملاً خاموش(On/Off) که باعث می ‌شود برای حفظ دما، مرتباً با جریان بالای برق راه‌ اندازی شود. به همین دلیل، یک کولر پرتابل ۱۲۰۰۰ BTU ممکن است در ظاهر عدد کمتری روی پلاک داشته باشد، اما در عمل به دلیل روشن و خاموش شدن ‌های پیاپی، مصرفی نزدیک به یک کولر ایستاده کوچک دارد.

کولر گازی ایستاده: تفاوت کولر گازی ایستاده و پرتابل از نظر مصرف برق این است که اکثر مدل‌ های جدید سری ایستاده، دارای کمپرسور اینورتر (Inverter) هستند. این تکنولوژی باعث می‌ شود که دستگاه پس از رسیدن به دمای مطلوب، دور موتور را کاهش دهد و با مصرف حداقلی، دما را ثابت نگه دارد. به همین دلیل، یک کولر ایستاده ۲۴۰۰۰ BTU با برچسب انرژی A+، در طول ۸ ساعت کار مداوم، معمولاً بین ۲ تا ۳ کیلووات برق مصرف می ‌کند که معادل ۳۰ تا ۴۰ درصد کمتر از مدل‌ های غیراینورتر است.

مقایسه میزان صدا کولر گازی ایستاده و پرتابل

حال بیایید تفاوت صدای کولر گازی ایستاده و پرتابل را با هم بررسی کنیم تا آگاهانه بتوانید بین این دو انتخاب کنید. شاید فکر کنید که مهم ترین معیار مقایسه این مدل عدد بی تی یو و مصرف برق شان باشد. اما میزان نویز دستگاه هم جزو معیارهای با اهمیت است. به خصوص اگر می خواهید آن را در اتاق خواب یا مطالعه قرار دهید. تفاوت سطح صدای این دو دستگاه نه ‌تنها به برند، که به موقعیت قرارگیری موتور و مکانیزم دفع هوا بستگی دارد. بیایید این تفاوت را از سه منظر فنی بررسی کنیم:

برای این که فرق میزان صدای کولر گازی ایستاده و پرتابل را بدانیم، ابتدا توجه داشته باشید که در مدل ایستاده همانطور که گفته شد، بخش تولیدکننده‌ی سرما یعنی کمپرسور و کندانسور در یونیت بیرونی، خارج از ساختمان قرار دارد و تنها یک فن و اواپراتور در بخش داخلی کار می‌ کند. به همین دلیل، صدای اصلی یعنی لرزش و ضربات کمپرسور کاملاً از فضای زندگی شما دور است و آلودگی صوتی ایجاد نمی کند. بخش داخلی کولر ایستاده، معمولاً نویزی بین ۳۵ تا ۴۵ دسی‌بل تولید می ‌کند که معادل صدای پچ‌ پچ آرام است و کاملاً برای خواب شبانه مناسب خواهد بود.

به منظور آن که به طور دقیق تر فرق کولر گازی پرتابل و ایستاده را از نظر میزان صدا بدانیم، صدای پرتابل را هم بررسی می کنیم. گفتیم ساختار این مدل تک یونیتی است؛ یعنی تمام اجزای دستگاه (کمپرسور، کندانسور، اواپراتور و فن) در یک جعبه‌ی کوچک جمع شده‌ اند که دقیقاً در کنار شما و روی زمین قرار می‌ گیرد. کمپرسورهای این دستگاه ‌ها اغلب دوار (غیراینورتر) هستند که نویز و لرزش ذاتا بالایی دارند. سطح صدای اکثر کولرهای پرتابل بین ۵۲ تا ۶۵ دسی‌بل است؛ یعنی چیزی بین صدای مکالمه‌ی معمولی. این رقم در شب می‌ تواند تا ۷۰ دسی‌بل هم برسد.

نکته‌ی فنی پنهان این تاثیر لوله‌ی دودکش بر تشدید صدای مدل پرتابل است. در واقع، لوله‌ی مخصوص خروج هوای گرم (که به پنجره متصل می ‌شود) مانند یک تشدید کننده‌ی صدا عمل می ‌کند. ارتعاشات کمپرسور از طریق این لوله‌ی پلاستیکی یا فلزی به بدنه و حتی شیشه‌ی پنجره منتقل شده و موجب وزوز مداوم می ‌شود که هر لحظه یادآور روشن بودن دستگاه است. اما در کولر ایستاده، لوله ‌های مسی پر از گاز مبرد، کاملاً بی ‌صدا هستند و هیچ صدایی به داخل فضا انتقال نمی ‌دهند.

مقایسه نصب و راه اندازی کولر گازی پرتابل و ایستاده

از مهم ترین تفاوت های کولر گازی پرتابل و ایستاده، موقعیت نصب و راه اندازی آنهاست. این فاکتور به قدری اهمیت دارد که می تواند تصمیم شما را تغییر دهد. در اصل تفاوت این دو دستگاه به قدرت خنک کنندگی آنها ختم نمی شود و در این بخش به معیار نصب می پردازیم.

نصب کولر پرتابل به ‌قدری ساده و بی ‌دردسر است که خود کاربر می ‌تواند از عهده‌ی آن بربیاید. برای راه‌ اندازی این دستگاه، تنها کافی است آن را از کارتن خارج کنید، چرخ‌ ها را به زیر آن متصل نمایید و سپس لوله‌ی قابل ‌بسط دودکش را به پشت دستگاه و سر دیگر آن را به دریچه‌ی مخصوصی که داخل جعبه وجود دارد، وصل کنید. این دریچه به‌ راحتی در لای پنجره قرار گرفته و با بستن پنجره روی آن، مسیر ورود هوای گرم از بیرون کاملاً مسدود می‌ شود.

در نهایت نیز کابل برق را به یک پریز معمولی ۲۲۰ ولت وصل کرده و دکمه‌ی روشن را می ‌زنید. کل این فرآیند کاملاً قابل ‌بازگشت است و هیچ نیازی به سوراخ ‌کاری دیوار، لوله ‌کشی مسی یا حتی تماس با تکنسین ندارید؛ به‌ طوری ‌که وقتی تابستان تمام شد، در عرض دو دقیقه دستگاه را جمع کرده و در انباری قرار می‌ دهید.

در عوض، تفاوت نصب کولر گازی ایستاده با پرتابل در این است که برای سری های ایستاده نیاز به زمان، هزینه و تکنسین دارید و به تنهایی نمی توانید آن را راه اندازی کنید. برای نصب این کولرها، ابتدا باید جای ثابتی برای دستگاه در داخل سالن در نظر بگیرید و بعد یک سوراخ نسبتاً بزرگ در دیوار بیرونی ایجاد کنید تا لوله‌ ها و کابل ‌ها از آن عبور کنند.

همچنین برای نصب کولر گازی ایستاده، یک بخش دیگر از دستگاه به نام یونیت خارجی، روی دیوار یا پشت ‌بام نصب می ‌شود که خودش کار سنگینی است و نیاز به پیچ‌ و بولت ‌های محکم دارد. پس از آن، تکنسین باید لوله ‌ها را به ‌درستی به هم وصل کرده و گاز مخصوص دستگاه را به آن اضافه کند تا کولر آماده‌ی کار شود. در نهایت هم باید سیم ‌کشی مخصوصی برای آن کشیده شود. همه‌ی این مراحل معمولاً چندین ساعت طول می‌ کشد و بعد از تمام شدن، دیگر نمی‌ توانید جای دستگاه را عوض کنید.

مقایسه جابجایی کولر گازی پرتابل و ایستاده

معیار بعدی که به مقایسه کولر گازی پرتابل و ایستاده کمک می کند، امکان جابجایی آنهاست. اگر اهل جابجایی هستید، مرتب خانه عوض می‌ کنید یا دوست دارید وسایل‌ تان را بر اساس فصل و نیاز، در نقاط مختلف خانه استفاده کنید، کولر پرتابل با چرخ‌ های روان و وزن نسبتاً سبک، گزینه‌ی مناسب تری برای شما خواهد بود. اما اگر خانه‌ی شخصی و دائمی دارید و کولر را فقط یک بار آن هم برای همیشه نصب می ‌کنید و جابجایی ‌پذیری برایتان اهمیتی ندارد، کولر ایستاده با وجود اینکه ثابت است، می ‌تواند سال ‌ها بدون دردسرِ جابجایی، محیط شما را خنک نگه دارد.

مدل های پرتابل مجهز به چرخ هایی کوچک اما محکم اند که به آن ها قابلیت جابجایی و حمل و نقل می دهد و به همین خاطر به آن ها پرتابل گفته می شود. مثلا وقتی در اتاق خواب هستید، آن را کنار پنجره می ‌گذارید و لوله‌ی دودکش را به بیرون هدایت می‌ کنید و عصر که می‌ خواهید در سالن تلویزیون تماشا کنید، در عرض دو دقیقه چرخ‌ ها را می‌چرخانید و دستگاه را با هول ساده به سالن منتقل می‌ کنید. حتی اگر به مسافرت بروید یا خانه‌ی جدیدی اجاره کنید، می‌ توانید کولر پرتابل را در صندوق عقب ماشین بگذارید و با خودتان ببرید، بدون اینکه نگران جابجایی وسایل سنگین یا نشت گاز باشید.

موقعیت نصب کولر گازی ایستاده دقیقاً برعکس است و به هیچ وجه برای جابجایی طراحی نشده. این دستگاه ‌ها پس از نصب، کاملاً ثابت و یکجا باقی می ‌مانند. کولر ایستاده سنگین، حجیم و کاملاً به دیوار و یونیت خارجی متصل است و جابجایی آن یک عملیات تخصصی و پرهزینه محسوب می‌ شود. اگر روزی بخواهید آن را از اتاقی به اتاق دیگر منتقل کنید یا به خانه‌ی جدید ببرید، باید با یک تیم تکنسین تماس بگیرید تا لوله ‌ها را جدا کنند، گاز مبرد را تخلیه و مجدداً شارژ نمایند، یونیت خارجی را از دیوار باز کنند و همه ‌چیز را دوباره در مکان جدید نصب نمایند.

کولر گازی پرتابل برای چه فضایی مناسب است

برای مقایسه و چک کردن این سوال که کولر گازی ایستاده بهتر است یا پرتابل در این بخش راهنمایی می کنیم که هر مدل مناسب چه فضایی است. انتخاب درست کولر گازی تا حد زیادی به تناسب ظرفیت دستگاه با متراژ فضای مورد نظر بستگی دارد. ظرفیت کولرها با واحد بی‌ تی ‌یو (BTU)  اندازه ‌گیری می ‌شود و هر دستگاهی برای بازه مشخصی از مساحت طراحی شده است. بیایید ببینیم مدل پرتابل و ایستاده هر کدام در چه بازه ‌ای تولید می‌ شوند و برای چه فضاهایی جوابگو هستند.

ظرفیت رایج کولرهای پرتابل در بازار ایران معمولاً از حدود ۷۰۰۰ بی ‌تی‌ یو شروع شده و تا حدود ۱۸۰۰۰ یا ۲۴۰۰۰ می ‌رسد. به طور کلی، مدل ‌هایی با ظرفیت ۷۰۰۰ تا ۹۰۰۰ بی ‌تی‌ یو برای فضاهای تا ۱۲ متر مربع مناسب هستند. ظرفیت ۱۲۰۰۰ که یکی از رایج‌ ترین مدل ‌هاست، برای فضاهایی با مساحت ۱۲ تا ۲۰ متر مربع کارایی دارد و برخی مدل‌ های قوی ‌تر با ظرفیت ۱۴۰۰۰ یا ۱۸۰۰۰ می ‌توانند محیط ‌هایی تا حدود ۳۰ تا ۴۰ متر مربع را پوشش دهند. در نتیجه، برای اتاق ‌های کوچک، دفاتر کار نقلی، واحدهای مسکونی کوچک، کلاس ها و غیره مدل پرتابل پیشنهاد می شود.

کولر گازی ایستاده برای چه فضایی مناسب است

در عوض، کولر گازی ایستاده یک دستگاه دو تکه با قدرت سرمایشی بسیار بالاست که برای فضاهایی با متراژ بالا طراحی شده است. ظرفیت کولرهای ایستاده از حدود ۳۶۰۰۰ بی ‌تی‌ یو شروع شده و تا اعداد بسیار بالایی مانند ۱۰۰۰۰۰ موجود است. همین ظرفیت بالا به آنها امکان می‌ دهد تا فضاهای با متراژ ۱۰۰ متر مربع تا ۲۵۰ متر مربع را به‌ خوبی خنک کنند. برای مثال، یک کولر ایستاده با ظرفیت حدود ۳۰۰۰۰ تا ۳۶۰۰۰ بی ‌تی ‌یو برای فضاهایی در حدود ۱۰۰ متر مربع مناسب است و مدل ‌هایی مانند 48000 که قدرت بیشتری دارند، برای رستوران ها، فضاهای تجاری بزرگ، سالن های اجتماع، سوله ها، تالارها و غیره کاربرد دارند.

مزایا و معایب کولر گازی پرتابل و ایستاده

حالا که از زوایای مختلف نصب، مصرف برق، صدا، جابجایی و ظرفیت این دو دستگاه را بررسی کردیم، وقت آن رسیده که یک جمع ‌بندی از جهت مزایا و معایب کولر گازی پرتابل و ایستاده برسیم. هیچ دستگاهی صددرصد عالی نیست و هر کدام بسته به نیاز شما، می‌ توانند انتخاب عالی یا نامناسب باشند. در این بخش، نقاط قوت و ضعف هر کدام را کنار هم گذاشته ‌ایم تا با خیال راحت و براساس اولویت‌ های زندگی و بودجه خودتان، بهترین تصمیم را بگیرید. اما برای دقت بیشتر مزایا و معایب را هم بررسی کنید.

مزایا و معایب کولر گازی پرتابل

مزایای کولر گازی پرتابل:

• نصب بسیار آسان و سریع: از مزیت های کولر گازی پرتابل این است کهبدون نیاز به تکنسین و تنها در ۵ تا ۱۰ دقیقه، خودتان آن را راه‌ اندازی می ‌کنید.
• مناسب برای مستاجران و زندگی موقت: چون نصب آن دائمی نیست، به دیوار و ساختمان آسیبی نمی ‌زند و هنگام جابجایی، دردسر ندارد.
• قابلیت جابجایی با انعطاف بالا: با وجود چرخ ‌های زیر دستگاه، می ‌توانید آن را از اتاق به اتاق یا حتی به خانه‌ی جدید ببرید.
• نیاز به پریز معمولی: با برق شهری ۲۲۰ ولت و پریز معمولی خانه کار می ‌کند و نیازی به سیم‌ کشی خاصی ندارد.
• هزینه‌ی اولیه‌ی کمتر: هم قیمت خرید دستگاه ارزان ‌تر است و هم هزینه‌ی نصب آن کاملاً صفر است.

معایب کولر گازی پرتابل:

• نیاز به نگهداری مداوم: باید مرتباً آب جمع‌ شده در مخزن را تخلیه کنید (البته برخی مدل‌ ها خودکار هستند) و فیلترها را تمیز کنید.
• صدای نسبتاً بلند: کمپرسور و فن درون دستگاه قرار دارد که ممکن است برای خواب شبانه کمی آزاردهنده باشد.
• مناسب فقط برای فضاهای کوچک: حداکثر تا ۴۰ متر مربع را پوشش می ‌دهد و برای سالن‌ های بزرگ ناکارآمد است.
• مصرف برق بالا نسبت به قدرت خنک‌ کنندگی: به دلیل نبود اینورتر و افت راندمان، قبض برق سنگینی دارد.
• نیاز به پنجره برای خروج هوای گرم: اگر اتاق پنجره نداشته باشد، اصلاً قابل استفاده نیست.

مزایا و معایب کولر گازی ایستاده

مزایای کولر گازی ایستاده:

• صدای بسیار کم: مزیت مهم کولر گازی ایستاده این است که کمپرسور در بیرون ساختمان قرار دارد و بخش داخلی تنها صدای ملایمی دارد.
• مصرف برق بهینه:با تکنولوژی اینورتر، تا ۴۰ درصد در قبض برق صرفه ‌جویی می ‌کند و در درازمدت مقرون ‌به‌ صرفه خواهد بود.
• دوام و عمر طولانی: به دلیل طراحی صنعتی و استفاده از کمپرسورهای باکیفیت، سال‌ ها بدون دردسر کار می ‌کند.
• ظاهر شیک و یکپارچه: در دکوراسیون داخلی جلوه‌ی بهتری دارد و نمای بیرونی ساختمان را شلوغ نمی ‌کند.
• قدرت خنک ‌کنندگی بسیار قوی: مناسب برای فضاهای بزرگ از ۱۰۰ تا ۲۵۰ متر مربع

معایب کولر گازی ایستاده:

• نصب زمان ‌بر و پرهزینه: نیاز به سوراخ‌ کاری دیوار، نصب یونیت خارجی، صرف هزینه و حضور تکنسین حرفه ‌ای دارد و حداقل نیم‌ روز زمان می ‌برد.
• عدم قابلیت جابجایی: پس از نصب، کاملاً ثابت است و جابجایی آن هزینه‌ی سنگینی (حدوداً نصف هزینه‌ی اولیه) دارد.
• نیاز به برق اختصاصی: برخی مدل‌ های بزرگ به برق سه ‌فاز یا فیوز مخصوص نیاز دارند که باید توسط برق ‌کار کشیده شود.
• نیاز به فضای خارجی برای یونیت: حتماً باید محلی برای نصب یونیت خارجی روی دیوار یا پشت ‌بام داشته باشید.

جدول مقایسه کولر گازی پرتابل و ایستاده

در یک مقایسه نهایی کولر گازی پرتابل و ایستاده می توانید به جدول زیر نگاهی داشته باشید تا در نهایت بهترین انتخاب را بر اساس این جمع بندی داشته باشید.